غزل 2842 از کليّات ديوان شمس، مطابق نسخه ی تصحيح شده ی استاد بديع الزمان فروزانفر
اشاره ها:
1- « درآمد» و «برون شد» : دو مصدر مرخّم به جای « درآمدن» و «برون شدن»
2 – صفتی بود جمادی: یعنی صفت جمادات است، صفت موجودات عالم مادی است. جماد را در مقابل روح به کار برده است. آمدن و رفتن از جايی به جايی ويژگی موجوداتی است که دارای بُعد هستند.
3- غلطم : در اشتباهم
4 – تو چگونه ای: يعنی تو دارای کيفيت هستی، امّا از اراده ی حق تعالی – که بی کيفيت و بی چگونه است- در وجود آمده ای.
5 – چه چگونه بُد عدم را: يعنی «کيفيت» عدم چه کیفيتی بود؟
6 – به طرب ميان ببندم : آماده ی شادی و خوشی شوم .
اشاره ها از جلد دوم ، صفحه ی 993، کتاب غزليات شمس تبريز، به گزينش و تفسير دکتر شفيعی کدکنی
و اينک غزل :
بت من ز در درآمد به مباركی و شادی
به مراد دل رسیدم به جهان بیمرادی
تو بپرس چون درآمد كه برون نرفت هرگز
كه درآمد و برون شد صفتی بود جمادی
غلطم مگو كه چون شد ز چگونگی برون شد
تو چگونهای ولیكن تو ز بیچگونه زادی
چه چگونه بد عدم را چه نشان نهی قدم را
نگر اولین قدم را كه تو بس نكو نهادی
همه بیخودی پسندم همه تن چو گل بخندم
به طرب میان ببندم كه چنین دری گشادی
