پيروزی از اتفاق خيزد

غزل 702  از کليّات ديوان شمس،
مطابق نسخه ی تصحيح شده ی استاد بديع الزمان فروزانفر
اشاره ها:
بیت 1 – پيروزی از اتفاق خيزد : اين مصراع ،يکی از ابيات ليلی و مجنون نظامی گنجوی است که مولانا آن را تبديل به غزل کرده است.
بیت 3 – عناق از مصدر «عنق» به معنای در آغوش کشيدن
بیت  4 – رواق، راووق و راوق به معنی تصفيه شدگی است و بيشتر در مورد شراب به کار می رود. مولانا خود می راوقی و می رواقی را به مکرر به کار می برد، از جمله:
چيزی ز ماست باقی، مردانه باش ساقی
در دِه می رواقی، زين مختصر چه آيد؟
بیت 5: مذاق ؛ چشيدن ،ذوق، حالتی روحانی برای درک امور معنوی

بیت  6 و 7 –  يار است نه چوب ؛ مضمون دو بيت اخير را مولانا از سنايی گرفته که می گويد:
چوب را بشکنی طراق کند
آن طراق از سر فراق کند
وسعدی هم يا از مولانا گرفته و يا مستقيماً از سنايی و به احتمال قوی از سنايی ؛ زيرا ميان سعدی و سنايی روابطی بسيار استوار وجود دارد :
بگذار تا بگريم چون ابر در بهاران
کز سنگ گريه آيد ، روز وداع ياران
اشاره ها برگرفته ازغزليات شمس تبريز به کوشش و پژوهش و تفسير دکتر شفيعی کدکنی، جلد اول، شماره ی 257 است .
و اينک غزل :
پرکنده گی از نفاق خیزد
پیروزی از اتفاق خیزد 

تو ناز کنی و یار تو ناز
چون ناز دو شد، طلاق خیزد

ور زان که نیاز پیش آری،
صد وصلت و صد عناق خیزد

رو دُردی ناز را بپالا
زیرا طرب از رواق خیزد

یار آن طلبد که ذوق یابد
زیرا طلب از مذاق خیزد

یاراست، نه چوب- مشکن او را
چون برشکنی طراق خیزد

این بانگ طراق چوب ما را
دانیم که از فراق خیزد