ای کبک خوش خرام، کجا می روی؟ بايستً!
غرّه مشو که گربه ی عابد نماز کرد
در مورد اين بيت معروف حافظ سه گربه ی عابد مزوّر مورد اتهام هستند:
فرض اول گربه ی عماد فقيه: و آن گربه ای بوده که هرگاه عماد نماز می خوانده ، به وی اقتدا می کرده است.(عماد فقيه او را اينطورتربيت کرده بوده)
فرض دوم گربه ی کليله و دمنه: و آن گربه ای است در داستان «گربه ی متعبد و کبک انجير». که گربه ای است عابد و زاهد، روزها روزه می گيرد و شب ها نماز می خواند. هرگز خونی نريزد و حيوانی را اذيت نکند و افطارش بر آب و گياه مقصور می باشد.(روانشاد مجتبی مينوی بر اين باور است که گربه ی متهم در شعر حافظ همین گربه ی کلیله و دمنه است و لاغير)
فرض سوم گربه ی عبيد زاکانی : که همان گربه ی معروف در داستان معروف موش و گربه عبيد است. دکتر خانلری بیشتر از همه ظنّش به گربه ی عبيد می برد و عقيده دارد که عبيد آن را نماد شخصيت «امير مبارزالدين» خلق کرده وحافظ هم در مورد امير مبارزالدين همين گونه قضاوت را داشته است. دکتر خانلری اضافه می کند که عبيد در بيتی ديگر هم به کنايه و تصريح اين گربه را به مبارزالدين نزديک می کند:
ناگهان گربه جست بر موشان
چون «مبارز» به روز ميدانا
